Bu rehber kimler için?
Bu içerik aile hukuku alanında genel bilgilendirme ve dosya hazırlığı içindir. Kesin sonuç, kişiye özel hukuki görüş veya başarı garantisi üretmez; güncel mevzuat ve somut belge incelemesi gerekir.
Kaynak ve inceleme kaydına git ↓Kısa cevap: Koca, ana veya çocuk dava açabilir
Soybağının reddi, evlilikten doğan babalık karinesini mahkeme kararıyla çürütme yoludur. TMK m.286’nın 7531 sayılı Kanunla değişen metninde koca, ana ve çocuğun dava hakkı bulunur; dava diğer hak sahiplerine yöneltilir. Süre her davacı için aynı olaydan başlamaz. Özel DNA raporu nüfus kaydını kendiliğinden değiştirmez.
Önce kaydın nasıl kurulduğunu bulun
Evlilik sırasında veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün içinde doğan çocuk bakımından babalık karinesi gündeme gelir. Tanıma, babalık hükmü ve maddi nüfus kayıt hatası ayrı yollardır. Nüfus kaydını, evlenme/boşanma ve doğum tarihlerini birlikte inceleyin; yalnız biyolojik bağ iddiasıyla dava türü seçmeyin.
Çocuğun temsili ve diğer ilgililer
Çocuk davanın tarafıdır; küçük çocuğun menfaati ile ana veya babanın menfaati çatışıyorsa bağımsız temsil ihtiyacı incelenir. TMK m.291, diğer ilgililerin ve kayyımın dava hakkı için ayrıca koşullar içerir. Biyolojik baba olduğunu söyleyen kişinin davası, koca/ana/çocuğun davasıyla aynı koşullara tabi kabul edilmemelidir.
Başvuru sırası
Nüfus kayıtları ve doğum belgelerini alın. Mevcut soybağının dayanağını belirleyin. Davacı, davalılar ve çocuğun temsilini kontrol edin. Doğum, öğrenme, erginlik veya kayyıma tebliğ tarihini belgelendirin. Dava türü, aile mahkemesinin görevi ve yer yetkisi netleştirildikten sonra mahkeme denetimindeki biyolojik inceleme süreci yürütülür.
Hak düşürücü süre hangi tarihten başlar?
TMK m.289’daki ana kurala göre kocanın bir yıllık süresi doğumu ve baba olmadığını veya kanunda belirtilen ilişkiyi öğrenmesiyle; ananın bir yıllık süresi doğumla; çocuğun bir yıllık süresi erginlikle başlar. Haklı gecikme sebebi varsa süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihten işlemeye başlar. Eski metinlerdeki koca için doğumdan başlayan beş yıllık üst süre güncel metinde yer almaz.
Kayyım ve diğer ilgililerin m.291’deki süre ve koşulları ayrıca ele alınır. Tarihi geçmiş bir internet metni veya yalnız DNA raporunun tarihi üzerinden son gün hesaplanmamalıdır.
Örnek: Rapor tarihi ile öğrenme tarihi aynı olmayabilir
Bir kişi baba olmadığını belirten bilgiyi daha önce edinmiş, DNA raporunu aylar sonra almış olabilir. Rapor, öğrenme zamanını her durumda sıfırlayan yeni bir başlangıç değildir. Mesaj, açıklama ve tıbbi kayıtların tarihleri birlikte değerlendirilir; sürenin geçip geçmediği yalnız rapora bakılarak söylenemez.
Hangi belgeleri hazırlamalısınız?
1. Doğum ve nüfus kayıtları 2. evlilik kayıtları 3. hastane belgeleri 4. mevcut DNA raporu varsa aslı 5. iletişim ve öğrenme kayıtları
Belgelerin asıllarını değiştirmeyin; çalışma kopyalarını tarih ve kaynak bilgisiyle düzenleyin. Gereksiz kişisel verileri açık kanallarda paylaşmayın.
Sık hata: davayı ve davacı sıfatını karıştırmak
Babalık davası kurulu soybağının reddi davasının yerine otomatik geçmez. Tarafların anlaşması veya özel DNA testi de tek başına kayıt düzeltmez. Çocuğun örneği ve sağlık kayıtları izinsiz yöntemlerle elde edilmemeli, açık iletişim kanallarında paylaşılmamalıdır.
Sonraki adım ve sorumluluk reddi
Dosyanızı kısa olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle hazırlayın. Somut olayın değerlendirilmesi için ofis iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, dava sonucu veya başarı garantisi değildir. Her olayın tarafları, belgeleri, süreleri ve güncel mevzuatı farklı olabilir. İşlem yapmadan önce yetkin bir avukattan somut dosya incelemesi almanız önerilir.
Hangi bilgi, hangi kaynağa dayanıyor?
Kaynaklar, kapsam ve güncellik notları aşağıda gösterilir.
- TMK m.283–291 ↗
TMK m.283–291 · Kaynak kaydı: 2026-10-03
- Koca, ana ve çocuk dava hakkı; m.289 süre başlangıçları ve m.291’in ayrı rejimi.
3 Ekim 2026 tarihinde resmî UYAP görünür konsolide metninin yalnız belirtilen hükümleri okundu. Bütün değişiklik ve içtihat zincirinin eksiksiz taraması veya insan avukat onayı değildir.
- 7531 sayılı Kanun m.9–11 ↗
7531 sayılı Kanun m.9–11 · Kaynak kaydı: 2026-10-03
- Ananın dava hakkı ve m.289–291 değişiklikleri.
2024 değişiklik metni kontrol edildi; sonraki AYM kararlarının bütün uygulama zinciri bu kayıttan çıkarılamaz.
Yayın onayı: Av. Mertcan Turan tarafından verilmiştir. Yayın onayı ile kaynakların güncellik kontrolü farklıdır. Kaynak kayıtlarındaki tarih ve sınırlamaları inceleyin; işlem öncesinde yürürlükteki mevzuatı doğrulayın.
Sorumluluk reddi ve kullanım beyanı
Bu yayın genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye veya dosyaya özgü hukuki görüş, hukuki hizmet ya da sonuç garantisi değildir. Mevzuat ve uygulama değişebilir; somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
İçeriği okumak, video izlemek, belge oluşturmak veya aracı kullanmak avukatlık ilişkisi kurmaz. Süreli işlemler için bu siteden yanıt veya randevu onayı beklemeyin. Bu beyan emredici mevzuattan doğan ve hukuken sınırlandırılamayan yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
Yayın ve kullanım ilkeleri ↗MESLEKİ VE İLETİŞİM BİLGİLERİ
Av. Mertcan Turan
İzmir Barosu · Sicil 17004 · Bornova, İzmir
Bu bölüm yalnız kimlik ve iletişim bilgisi sunar. İçeriğin okunması avukatlık ilişkisi kurmaz; sonuç veya hizmet taahhüdü içermez.
Mertcan Turan Hukuk ve Danışmanlık Ofisi