Senet borcu nedeniyle ödeme emri alan kişi ne yapmalı?

Kısa cevap

Bir belgenin başlığında senet yazması kambiyo senedi sayılması için yeterli değildir; bono unsurları ve tamamlayıcı hükümler birlikte incelenir. Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda borca veya imzaya itiraz ve kambiyo vasfı şikâyeti için ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra mahkemesine başvurulur. On günlük ödeme süresi bu başvuru süresini uzatmaz.

İtiraz, satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz; geçici durdurma, kabul üzerine durma ve özel takip yolunun iptali ayrı sonuçlardır. Tahrifat veya menfi tespit davası da otomatik durma sebebi değildir. Takipten önce ve sonra istenebilecek tedbirler İİK m.72’de farklı düzenlenmiştir.

Senet uyuşmazlığında ceza dosyası değil takip türü belirleyicidir

Ödeme emri genel haciz yoluna aitse m.62’nin yedi gün ve icra dairesi rejimi; kambiyo senetlerine özgü hacze aitse m.168’in beş gün ve icra mahkemesi rejimi incelenir. Senet bulunması tek başına hangi rejimin kullanıldığını göstermez. Bononun ön/arka yüzü ve ödeme emri, dosya kaydıyla birlikte alınmalıdır.

Borca itiraz ile imza inkârını açık ayırın

Ödendiği veya borçlu olunmadığı iddiası ile senetteki imzanın kişiye ait olmadığı iddiası aynı savunma değildir. Genel hacizde imza inkârı m.62 uyarınca ayrıca ve açıkça belirtilir; kambiyo haczinde m.168/4 gereğince beş gün içinde açık dilekçe gerekir. Gerçek ödeme belgelerini senet, tutar ve tarihle eşleştirin; itiraz etmek ödeme yapılmış olduğunu kanıtlamaz.

İtiraz takipte hangi etkiyi doğurur?

Genel hacizde süresinde itiraz m.66 çerçevesinde takibi durdurur. Kambiyo haczinde borca veya imzaya itiraz ise m.169–170 gereğince satış dışındaki işlemleri kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle icra dairesine genel bir itiraz gönderip bütün işlemlerin durduğunu sanmayın. Sahtecilik iddiası varsa onun ayrı incelenmesi medeni takip süresinin yerine geçmez.

Kapsamı ve sınırları baştan belirleyin

Kambiyo senetlerine özgü haciz, genel haciz, kambiyo iflas ve menfi tespit farklı yollardır. Senedin teminat amacıyla verildiği iddiası, temel sözleşme ve ödeme kayıtlarıyla birlikte incelenir. Sahtecilik iddiası ayrı bir inceleme gerektirebilir; bu rehber ceza soruşturması hazırlayan bir metin değildir.

Somut senaryo ile düşünün

Borçlu senedin teminat amacıyla verildiğini ve bedelin ödendiğini ileri sürüyor; takip evrakı ise kambiyo takibi gösteriyor. Tebliğ tarihi, imza ve temel sözleşme aynı gün içinde kontrol edilmelidir.

Bu senaryo yalnız düşünme biçimini göstermek içindir. Gerçek dosyada karşı tarafın iddiaları, ek belgeler ve usul işlemleri ayrıca incelenir.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

1. Ödeme emri ve tebliğ zarfı
2. Senet aslı/örneği
3. Temel sözleşme ve teslim kayıtları
4. Dekontlar ve icra dosyası hesabı

Belgelerin asıllarını değiştirmeyin; çalışma kopyalarını tarih ve kaynak bilgisiyle düzenleyin.

En sık yapılan hatalar

En kritik hata: İnternetteki genel itiraz dilekçesini takip türünü ve kanuni süreyi görmeden kullanmak.

Bono unsurları ve eksik kayıtlar

Bono niteliği TTK m.776 unsurları ve m.777 tamamlayıcı kurallarıyla belirlenir; vade veya yer kaydının her eksikliği senedi kendiliğinden hükümsüz kılmaz.

Tahrifat ile imza inkârı farklıdır

Metin değişikliğinden önce imzalayanların sorumluluğu eski, sonra imzalayanlarınki değişmiş metne göre değerlendirilir.

Tahrifat iddiası ile imzanın aidiyetine itiraz farklıdır; senet aslı, değişikliğin yeri ve imza sırası incelenir.

Menfi tespit davası takibi otomatik durdurur mu?

Menfi tespit tek başına takibi durdurmaz. Takipten önce talep ve en az %15 teminatla durdurma tedbiri mümkünken takipten sonra m.72 kapsamında takip durdurulamaz; şartlarıyla paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir.

Borçlu lehine hükümde derhal durma ve kesinleşme sonrası eski hâle getirme ayrı aşamalardır. Maddede belirli zorunlu ödeme için bir yıllık istirdat süresi, bütün menfi tespit davalarının süresi değildir.

Arabuluculuk hangi yola ilişkin olabilir?

Ticari nitelikteki menfi tespit ve istirdat davalarında dava şartı arabuluculuk ayrıca değerlendirilir.

İcra mahkemesindeki özel itiraz başvurusu ile genel mahkemedeki dava aynı yol değildir.

Sık sorulan sorular

On günlük ödeme süresi itiraz için de geçerli mi?

Kambiyo haciz yolunda borca/yetkiye itiraz, açık imza inkârı ve kambiyo vasfı şikâyeti için tebliğden beş gün içinde icra mahkemesine başvurulur; on günlük ödeme süresi bunu uzatmaz.

Menfi tespit davası takibi kendiliğinden durdurur mu?

Menfi tespit tek başına takibi durdurmaz. Takipten önce talep ve en az %15 teminatla durdurma tedbiri mümkünken takipten sonra m.72 kapsamında takip durdurulamaz; şartlarıyla paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Dosyanızı kısa olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle hazırlayın. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için ofis iletişim seçeneklerini kullanabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, dava sonucu veya başarı garantisi değildir. Her olayın tarafları, belgeleri, süreleri ve güncel mevzuatı farklı olabilir. İşlem yapmadan önce yetkin bir avukattan somut dosya incelemesi almanız önerilir.