Basit yaralama suçunda ceza ve şikâyet nasıl değerlendirilir?

Kısa yanıt: Kasten yaralama suçu ve cezası: Darp raporundan dava sonucuna

Yaralama dosyasının yönünü ilk olarak adli rapor, kullanılan araç ve taraflar arasındaki ilişki belirler. Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralamanın temel cezası 6 ay–1 yıl 6 ay hapis veya adli para cezasıdır; silah, aile bağı ve ağır sonuçlar hem cezayı hem başvuru yolunu değiştirir.

Darp edildim veya kavgaya karıştım: Önce neye bakmalıyım?

Bir tartışma sırasında yumruk atıldı ve hastaneden rapor alındı. Bu olayda cezayı anlamak için önce üç sorunun cevabı gerekir: Yaralanma basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafif mi, silah sayılan bir araç kullanıldı mı, taraflar arasında kanunda belirtilen bir yakınlık var mı? Aynı büyüklükte görünen iki morluk bu soruların cevaplarına göre farklı dosyalara dönüşebilir.

TCK 86/2 kapsamındaki hafif yaralamanın güncel temel cezası 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adli para cezasıdır. TCK 86/1 kapsamındaki yaralamanın temel cezası 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapistir. Bunlar başlangıç aralıklarıdır; silah kullanılması, mağdurun durumu, ağır sonuçlar ve uygulanabilecek indirimler ayrıca değerlendirilir.

Mağdursanız sağlık kontrolünü ve delillerin korunmasını öne alın. Hakkınızda suçlama varsa olayın tamamını gösteren kayıtları, kendi yaralanmalarınızı ve tanık bilgilerini hazırlayın. Devam eden saldırı veya acil tehlikede 112’ye başvurun. Dosyanın sonucunu araştırırken mevcut güvenliği ertelemeyin.

Kasten yaralama hangi davranışları kapsar?

Kasten yaralama için mutlaka açık yara veya kanama bulunması gerekmez. Bir kişiye bilerek acı verilmesi, sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulması suçun konusu olabilir. Tokat, yumruk, tekme, itme ya da bir cisimle vurma, etkisine ve olayın koşullarına göre bu kapsamda incelenir. Kişinin davranışı ile ortaya çıkan yaralanma arasında bağlantı kurulmalıdır.

Birinin kazayla çarpmasıyla bilerek itmesi arasındaki fark da önemlidir. Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıkla meydana gelen yaralanma taksirle yaralama kapsamında tartışılır. Buna karşılık “bu kadar ağır yaralanacağını düşünmedim” demek, bilerek uygulanan şiddeti kendiliğinden taksirli hâle getirmez. Ağır sonucun faile yüklenebilmesi ayrıca değerlendirilir.

Birden çok kişinin bulunduğu kavgada herkesin aynı fiili gerçekleştirdiği varsayılamaz. Kimin hangi hareketi yaptığı, birlikte hareket edip etmediği ve yaralanmanın hangi davranıştan kaynaklandığı araştırılır. Kalabalığın içinde bulunmakla saldırıya katılmak arasındaki farkı gösterebilecek kamera kayıtları bu nedenle önemlidir.

Basit tıbbi müdahale ne demek? Darp raporunu nasıl okumalıyım?

Basit tıbbi müdahale, çoğu dosyada BTM kısaltmasıyla görülür. Hastanede kısa süre kalınması veya dikiş sayısı tek başına bu ayrımı belirlemez. Adli değerlendirme yaralanmanın niteliği ve kişi üzerindeki etkisi üzerinden yapılır. Tedavide ne yapıldığı ile ceza hukuku bakımından yaralanmanın hangi ağırlıkta olduğu aynı soru değildir.

Raporda özellikle BTM, yaşamı tehlikeye sokan durum, kemik kırığı veya çıkığı ve kalıcı etki yönünden açıklama aranır. İlk rapor geçici olabilir; tetkiklerin tamamlanması veya iyileşmenin izlenmesi gerekebilir. Örneğin yüzdeki izin kalıcı olup olmadığı olayın hemen ardından kesinleşmeyebilir. Eksik veya birbirini tutmayan raporlar varsa bunların açıklığa kavuşturulması talep edilebilir.

Darp raporu yaralanmayı belgelemeye yarar; saldırıyı kimin başlattığını ve failin kim olduğunu tek başına kanıtlamaz. Rapordaki bulgular olay anlatımı, görüntüler ve tanıklarla birlikte okunmalıdır. Muayene tarihi ile olay tarihi farklıysa aradaki süreyi ve bu sürede yapılan tedavileri de açıklayın.

2026 itibarıyla temel yaralama cezaları

4 Haziran 2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun, TCK 86 ve 87’deki bazı ceza sınırlarını artırdı. Bu nedenle internette görülen “4 aydan 1 yıla kadar basit yaralama” bilgisi güncel suçlar için kullanılmamalıdır. Aşağıdaki aralıklar 2 Ekim 2026’da kontrol edilen düzenlemeye aittir. Önceki tarihte işlenen fiillerde suç tarihi ve lehe kanun karşılaştırması gerekir.

Bu aralıklar yetişkin fail bakımından, başka artırım veya indirim uygulanmadan önceki kanuni çerçeveyi gösterir. Çocukların ceza sorumluluğu ve uygulanacak usul ayrıca incelenir; yetişkinler için yapılan hesap çocuğa doğrudan aktarılamaz.

• TCK 86/1: 1 yıl 6 ay–3 yıl hapis • TCK 86/2: BTM ile giderilebilecek hafif yaralama için 6 ay–1 yıl 6 ay hapis veya adli para cezası • TCK 86/2 kapsamında kadına karşı işlenmesi: cezanın alt sınırı 9 aydan az olamaz • TCK 86/3: sayılan nitelikli hâllerde ceza yarı oranında; canavarca hisle işlenmesinde bir kat artırılır

Silahla, eşe veya kendisini savunamayan kişiye karşı yaralama

TCK 86/3; üstsoya, altsoya, eşe, boşanılan eşe veya kardeşe karşı yaralama ile beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı yaralamayı ağırlaştırır. Kamu görevi nedeniyle işlenme, kamu görevlisinin nüfuzunu kötüye kullanması, silah kullanılması ve canavarca his de maddede sayılır. Bu hâllerde şikâyet aranmaz.

Silah yalnızca tabanca veya bıçak anlamına gelmez. Kullanım biçimine göre saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli eşya da TCK’daki silah tanımına girebilir. Bir cam şişenin vurmak için kullanılması ile masada bulunması aynı şekilde değerlendirilmez. Cismin niteliği, nasıl kullanıldığı ve yaralanmayla bağlantısı açıkça anlatılmalıdır.

Örneğin hafif yaralanmaya yol açan bir tokat, yabancı kişiler arasında TCK 86/2 kapsamında kalabilir. Aynı fiilin eşe veya boşanılan eşe karşı gerçekleşmesi 86/3 incelemesini gerektirir. “Rapor hafif, şikâyeti geri çekince dosya kapanır” sonucu bu nedenle güvenilir değildir.

Kemik kırığı, hayati tehlike ve kalıcı hasar cezayı nasıl değiştirir?

TCK 87, yaralamanın sonucuna göre ek ağırlık getirir. Organ veya duyu işlevinin sürekli zayıflaması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum ya da gebe kadının çocuğunun erken doğması hâlinde 87/1 uygulanabilir. Ceza bir kat artırılır; 86/1’e giren olaylarda 4, 86/3’e giren olaylarda 6 yıldan az olamaz.

İyileşmesi mümkün olmayan hastalık veya bitkisel hayat, organ ya da duyu işlevinin kaybı, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin kaybı, yüzün sürekli değişmesi veya çocuğun düşmesi 87/2’de düzenlenir. Ceza iki kat artırılır; ilgili alt sınırlar sırasıyla 6 ve 9 yıldır. Kemik kırığı veya çıkığında ise hayat fonksiyonlarına etkisine göre ceza yarısına kadar artırılır. Her kırık için sabit bir ek yıl belirlenmez.

Bu değerlendirmede ağır sonucun saldırıyla bağlantısı ve failin bu sonuç bakımından en az taksir düzeyindeki sorumluluğu araştırılır. Önceden var olan sağlık sorunu, sonradan gelişen komplikasyon veya birden çok darbe varsa tıbbi kayıtların eksiksiz toplanması önem kazanır.

Yaralama sonucunda ölüm ve öldürmeye teşebbüs ayrımı

Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelirse TCK 87/4’te, 86/1 kapsamındaki hâller için 10–14 yıl; 86/3 kapsamındakiler için 14–18 yıl hapis öngörülür. Ölüm gerçekleşen her olayın otomatik olarak bu aralığa girdiği söylenemez. Failin kastı ve fiilin hukuki niteliği ayrıca belirlenir.

Öldürme kastıyla gerçekleştirilen fakat ölümle sonuçlanmayan saldırı, kasten öldürmeye teşebbüs olarak değerlendirilebilir. Kullanılan araç, hedef alınan bölge, saldırının biçimi, devamı ve tüm deliller birlikte incelenir. Bu nedenle yalnızca raporun hafif veya ağır çıkmasına bakılarak öldürme kastı konusunda kesin sonuca gidilmez.

Şikâyet süresi ve şikâyetten vazgeçmenin etkisi

TCK 86/2 kapsamındaki hafif yaralamanın nitelikli hâl içermeyen biçimi şikâyete bağlıdır. Genel şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır; kanundaki zamanaşımı sınırı da gözetilir. TCK 86/1, 86/3 ve 87 kapsamındaki olaylarda ise soruşturma için mağdurun şikâyeti şart değildir.

Şikâyete bağlı dosyada vazgeçme, kanuni koşulları varsa süreci sona erdirebilir; kovuşturmada sanığın kabulü de önem taşır. Re’sen takip edilen bir olayda mağdurun “şikâyetçi değilim” demesi tek başına davayı düşürmez. Ayrıca şahsi haklardan vazgeçme veya uzlaşma belgesi, tazminat talebini etkileyebilir. İmzalanacak metnin hangi hakları kapsadığı okunmalıdır.

Uzlaşma olur mu? Önödeme ile aynı şey mi?

CMK 253 uyarınca TCK 86’nın üçüncü fıkrası dışındaki yaralama hâlleri uzlaştırma kapsamındadır. Bu nedenle 86/1’de şikâyet şartı bulunmasa da uzlaştırma gündeme gelebilir. TCK 86/3 ve 87 kapsamındaki yaralamalar yetişkinler bakımından bu kapsamda değildir. Aynı mağdura karşı birlikte işlenen başka suçlar da kapsamı etkileyebilir. Önödeme kapsamındaki suçla birlikte işlenme için kanunda ayrıca istisna vardır.

Uzlaştırmada mağdur ve şüpheli, görevlendirilen uzlaştırmacı aracılığıyla bir çözümü değerlendirebilir. Anlaşma mecburi değildir. Edimin hemen mi, taksitle mi yerine getirileceği ceza dosyasının sonucunu etkiler. Tedavi giderleri ve diğer zararlar konusunda neye razı olunduğu, özellikle tazminat hakkı üzerindeki sonuçlarla birlikte değerlendirilmelidir.

Önödeme ise kanunda belirli suçlar için düzenlenen, devlete ödeme esaslı ayrı bir usuldür. Yaralama dosyasının yalnızca “para ödeyerek kapanacağı” varsayılamaz. Uzlaştırma kapsamında olması, adli para cezası ihtimali ve önödeme birbirinden farklı konulardır.

Meşru savunma ve haksız tahrik ne zaman gündeme gelir?

Meşru savunmada, kendisine veya başkasına yönelen haksız saldırının gerçekleşiyor olması ya da gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak bulunması ve saldırıyla orantılı bir savunma söz konusudur. Bu koşullar oluşursa kişiye ceza verilmez. Saldırı bittikten sonra karşı tarafı bulup vurmak aynı değerlendirmeye tabi tutulmaz.

Haksız tahrik, haksız bir fiilin doğurduğu hiddet veya şiddetli elemin etkisiyle suç işlenmesinde cezada indirim nedenidir. “Önce o hakaret etti” ifadesi tek başına tüm sorumluluğu kaldırmaz. İlk hareket, tarafların tepkileri ve olayın zaman çizelgesi incelenir. Karşılıklı darp raporları bulunması da iki tarafın otomatik olarak eşit kusurlu olduğu anlamına gelmez.

Görüntünün yalnızca son darbesini sunmak yerine, mümkünse olayın öncesini de kapsayan kısmını koruyun. Savunma iddiasında saldırının ne zaman başladığını, nasıl sürdüğünü, hangi hareketle durdurulduğunu ve neden o tepkinin verildiğini somut bilgilerle anlatmak gerekir.

Mağdur için delil ve başvuru planı

Şikâyet veya ihbar Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yapılabilir. Başvuruda olayın hukuki adını kusursuz seçmekten önce, yaşananları doğru ve sıralı anlatmak önemlidir. Hastane adı, başvuru zamanı, görüntünün bulunduğu yer ve tanığın iletişim bilgisi araştırmayı somutlaştırır. Savcılık hem lehe hem aleyhe delilleri toplamakla yükümlüdür.

Görüntülerin saklama süresi her işyerinde aynı değildir. Kaydın bulunduğunu biliyorsanız adresi, kameranın konumunu ve saat aralığını gecikmeden dosyaya bildirin. Çevredeki işletmeye saldırganla ilgili kişisel bilgileri yaymak yerine kaydın resmî yolla istenmesini sağlayacak bilgileri toplayın.

• Muayene ve tetkik belgelerini, taburcu özetini ve sonraki kontrolleri saklayın • Yaraların tarihli fotoğraflarını özgün dosyalarıyla koruyun; görüntü üzerinde değişiklik yapmayın • Olayı doğrudan gören tanıkları, sonradan anlatılanı duyan kişilerden ayırın • Tedavi, ulaşım ve çalışamama nedeniyle oluşan zararların belgelerini ayrı bir dosyada tutun • Başvuru veya soruşturma numarasını kaydedin; ek rapor ve yeni delilleri bu numarayla sunun

Şüpheli olarak ifadeye çağrıldım: Nasıl hazırlanmalıyım?

Çağrıyı görmezden gelmek yerine hangi olay ve dosya için çağrıldığınızı öğrenin. Şüphelinin isnadı öğrenme, avukat yardımından yararlanma, susma ve lehine delillerin toplanmasını isteme hakları vardır. Zorunlu müdafilik gerekip gerekmediği yaşa, kişinin durumuna ve isnada göre ayrıca kontrol edilir.

Olayın tarihini, bulunduğunuz yeri, tarafların konumunu ve kendi hareketlerinizi kısa bir kronolojiyle hazırlayın. Size ait raporu, konuşmanın tamamını ve görüntülerin bulunduğu yerleri belirtin. Görmediğiniz ayrıntıyı tahmin ederek tamamlamayın. İfade tutanağını okumadan imzalamayın; sözünüzün eksik veya yanlış geçirildiğini düşünüyorsanız düzeltilmesini isteyin.

Karşı tarafla delil değiştirmek, tanığı yönlendirmek veya şikâyetten vazgeçmesi için baskı kurmak çözüm değildir. Uzlaştırma imkânı varsa bunu usulüne uygun kanaldan değerlendirin. Mevcut iletişim veya yaklaşmama tedbiri bulunuyorsa ona uyun.

Soruşturma, duruşma ve karar aşamasında ne olur?

Savcılık yeterli şüphe bulursa iddianame düzenler; yasal şartlar yoksa veya yeterli şüphe oluşmazsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir. Bu karara karşı suçtan zarar görenin, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde CMK 173 kapsamında itiraz hakkı vardır. İtirazda eksik araştırmayı ve bunu giderecek somut delilleri göstermek gerekir.

Dava açıldığında raporlar, beyanlar ve diğer deliller mahkemece değerlendirilir. Koşulları bulunan hafif yaralama dosyalarında basit yargılama usulü gündeme gelebilir; bütün yaralama davalarının duruşmasız görüleceği söylenemez. Gelen tebligattaki usul, cevap süresi ve başvuru yolu bu yüzden okunmalıdır.

Tutuklama ise mahkûmiyet veya otomatik bir sonuç değildir. Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, tutuklama nedeni ve ölçülülük değerlendirilir; adli kontrol de gündeme gelebilir. Ciddi bir yaralanma iddiası bulunması ile kişinin kesin olarak tutuklanacağı sonucunu birbirine karıştırmamak gerekir.

Adli para cezası, erteleme ve HAGB mümkün mü?

TCK 86/2’de adli para cezası doğrudan seçimlik yaptırım olarak düzenlenmiştir. Diğer hâllerde kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesi veya hapis cezasının ertelenmesi ayrı koşullara bağlıdır. Kanunda seçimlik olarak hapis ve adli para cezası öngörülüp mahkeme hapsi seçmişse, bu hapsin sonradan adli para cezasına çevrilmesine ilişkin özel sınırlama da dikkate alınır.

31 Temmuz 2026’da yeniden düzenlenen CMK 231’e göre, sonuç ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise diğer şartlarla birlikte hükmün açıklanmasının geri bırakılması değerlendirilebilir. Önceki kasıtlı mahkûmiyet, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve giderilmesi gereken zarar bu incelemenin parçalarıdır. CMK m.231/14 gereğince işkence ve eziyet suçlarında; ayrıca kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda HAGB uygulanmaz.

HAGB beraat değildir; erteleme de cezayı ortadan kaldıran genel bir af değildir. Sonuç ceza, önceki kararlar ve dosyanın özellikleri görülmeden “ilk suç, cezaevine girmezsiniz” denilemez. İnternetteki hazır infaz hesabı yerine gerekçeli kararın ve uygulanacak rejimin birlikte incelenmesi gerekir.

Şiddet devam ediyorsa ve dosyanız için sonraki adım

Aile içi veya kadına yönelik şiddette, çocuklar ve diğer kanuni kapsam koşulları bakımından 6284 sayılı Kanun uyarınca koruyucu ve önleyici tedbirler ayrıca değerlendirilebilir. Ceza soruşturmasının bitmesini beklemek gerekmez. Koruyucu tedbir için delil ve belge aranmaması, ceza mahkûmiyetinin de delilsiz verileceği anlamına gelmez.

Dosyanızı değerlendirmeye hazırlarken üç şeyi bir araya getirin: olay kronolojisi, tıbbi belgeler ve mevcut soruşturma veya dava evrakı. Bu setle hangi fıkranın tartışıldığını, eksik rapor bulunup bulunmadığını ve şikâyet ya da uzlaştırma yolunu netleştirebilirsiniz. Hukuki destek alacaksanız ilk görüşmeyi bu belgeler üzerinden yapmak, genel bir ceza tahmini istemekten daha işe yarar.

Bir tokat atmak kasten yaralama suçu sayılır mı?

Tokat, kişiye acı vermesi veya sağlığını etkilemesi hâlinde kasten yaralama kapsamında değerlendirilebilir. Kanama veya görünür iz bulunması şart değildir. Yaralanmanın derecesi, tarafların ilişkisi ve olayın koşulları uygulanacak hükmü belirler.

Basit yaralamanın güncel cezası nedir?

TCK 86/2’deki basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif yaralama için temel ceza 6 ay–1 yıl 6 ay hapis veya adli para cezasıdır. Kadına karşı işlenmesinde alt sınır 9 aydır. Nitelikli hâller ve suç tarihi ayrıca değerlendirilir.

Darp raporu varsa mutlaka ceza verilir mi?

Hayır. Rapor yaralanmayı ve ağırlığını açıklamaya yardımcı olur. Failin kimliği, olayın oluş şekli, deliller ve meşru savunma gibi hukuki nedenler ayrıca değerlendirilir.

Şikâyetten vazgeçince yaralama davası düşer mi?

Nitelikli hâl içermeyen TCK 86/2 kapsamındaki şikâyete bağlı yaralamada kanuni şartlarla mümkün olabilir. TCK 86/1, 86/3 veya 87 kapsamındaki re’sen takip edilen olaylarda vazgeçme tek başına davayı düşürmez.

Silahla basit yaralamada uzlaşma mümkün mü?

Yetişkinler bakımından TCK 86/3 kapsamındaki silahla yaralama uzlaştırma kapsamında değildir. Yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilmesi bu sonucu tek başına değiştirmez. Çocuklar yönünden özel hükümler ayrıca incelenir.

Kırık varsa yaralama cezası kaç yıl artar?

TCK 87/3’te kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre cezanın yarısına kadar artırılması düzenlenir. Her kırık için aynı miktarda ek yıl uygulanmaz; rapor ve diğer suç koşulları birlikte değerlendirilir.

Yaralamada şikâyet süresi ne zaman başlar?

Şikâyete bağlı TCK 86/2 hâlinde genel süre fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır; zamanaşımı sınırı da gözetilir. Re’sen takip edilen yaralama türlerinde bu şikâyet şartı aranmaz.

Yaralama dosyasında avukat görüşmesine ne götürmeliyim?

Olay tarihini ve sırasını gösteren kısa notu, tüm sağlık raporlarını, görüntü ve mesajların özgün örneklerini, tanık bilgilerini ve varsa ifade, iddianame, karar veya tebligatları hazırlayın.