Hakaret ve tehdit suçları: mesaj, sosyal medya, şikâyet ve delil

Süreci bir bakışta görün

1. 1Tam içerik

   Konuşmanın öncesi ve sonrasını, paylaşım bağlantısını ve özgün kaydı koruyun.

2. 2Tarih ve kimlik

   Olayı, öğrenmeyi, failin belirlenmesini ve hesabın görünürlüğünü ayrı kaydedin.

3. 3Başvuru

   Hakaret ve tehdidin alt türünü, şikâyet ile önödeme/uzlaştırma düzenini ayrı kontrol edin.

Birbirine karıştırılmaması gerekenler

Kısa cevap

Hakaret kişinin onuruna yönelik somut fiil isnadı veya sövme; tehdit ise gelecekte bir kötülük yapılacağı bildirimidir. Sert eleştiri, kaba söz ve suç oluşturan ifade aynı şey değildir; bağlam ve muhataba ulaşma biçimi önemlidir.

Hakaret mi, eleştiri mi?

İfadenin bütünü, tarafların konumu, tartışmanın konusu ve kamusal tartışmaya katkısı birlikte incelenir. Rahatsız edici veya kaba her söz suç değildir; somut fiil isnadı ya da sövmenin kişinin onur ve saygınlığına saldırı niteliği ayrıca gösterilmelidir.

Tehditte belirleyici olan

Tehdit, geleceğe yönelik saldırı veya kötülük bildiriminin içeriği ve bağlamıyla değerlendirilir. TCK m. 106/1, kişinin ya da yakınının hayatına, vücuduna veya cinsel dokunulmazlığına saldırı tehdidi ile malvarlığına büyük zarar veya başka kötülük tehdidini ayırır. İkinci grup şikâyete bağlıdır; ilk grup aynı koşula bağlı değildir.

Silah, kimliğini gizleme veya imzasız mektup, birden fazla kişinin birlikte hareket etmesi ya da suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanılması gibi m. 106/2 hâlleri ayrıca incelenir. Gerçek ve acil saldırı riski varsa delil toplamayı beklemeden 112 veya kolluğa başvurun.

Mesaj ve sosyal medya delili

Mesajın yalnız suç sayılan kısmını değil, konuşmanın öncesi ve sonrasını saklayın. Kullanıcı adı, profil adresi, paylaşım bağlantısı, tarih-saat ve cihaz kaydı korunmalıdır. İçeriği yeniden yayımlamak delili korumanın gerekli bir parçası değildir ve yeni hak ihlali doğurabilir.

Şikâyet ve diğer yollar

Hakarette kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen biçim dışında şikâyet gerekir. Genel süre fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır; şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık sınır ve eski dosyalara ilişkin geçiş bulunur. Tehditte hangi m. 106 biçiminin gerçekleştiği şikâyet koşulunu değiştirir.

Güncel düzenlemede TCK m. 125 hakaret suçu uzlaştırma dışında; m. 125/3-a dışındaki hakaretler önödeme kapsamındadır. TCK m. 106/1 tehdidi ise uzlaştırma listesinde yer alır; nitelikli tehdit aynı kapsamda değildir.

Önödeme kapsamındaki hakaret ile uzlaştırma kapsamındaki tehdit aynı mağdura birlikte yönelmişse, CMK m. 253/3’teki istisna nedeniyle tehdit bakımından uzlaştırma uygulanabilir. “İkisi aynı mesajda, hiçbirinde uzlaşma olmaz” sonucu çıkarılmaz. Önceden uzlaşma sağlanmış dosyalar için geçiş ayrıca kontrol edilir.

Platforma şikâyet, içeriğin kaldırılması ve tazminat ceza başvurusundan farklıdır. Platform cevabı beklemek ceza şikâyet süresini kendiliğinden korumaz.

Görüşmeye hazırlanırken

Karar, tutanak, tebligat ve dijital delilleri tarih sırasına koyun. Ne olduğunu, hangi aşamada bulunduğunuzu ve hangi sonucu istediğinizi üç ayrı cümleyle yazın. İlk iletişimde gereksiz kişisel veri veya üçüncü kişilerin özel bilgilerini göndermeyin.

Bu rehber genel bilgilendirme ve dosya hazırlığı içindir; kişiye özel hukuki görüş, kesin süre hesabı veya sonuç garantisi değildir. Suç vasfı, süre, görev ve başvuru yolu güncel mevzuat ile somut dosya üzerinden kontrol edilmelidir.