İdari başvuru ve zımni ret: İYUK 10 ile 11 arasındaki fark

Kısa cevap

İdareden henüz verilmemiş bir karar mı istiyorsunuz, yoksa mevcut kararı kaldırmasını mı? İlk durumda İYUK m. 10; ikinci durumda, koşulları varsa m. 11 gündeme gelir. Aynı “dilekçe verdim” sözü iki farklı süre düzenini kapsayabilir.

M. 10’da 30 gün cevap verilmemesi kural olarak ret sayılır. M. 11’de ise dava süresi içinde yapılan uygun başvuru geçen günleri silmez; ret sonrasında kalan süre işler. Kesin olmayan cevap, geç cevap, özel kanun ve 14 Temmuz 2021 öncesi başvurular aşağıdaki ayrı kurallarla incelenmelidir.

Kesin olmayan cevap ile hiç cevap verilmemesi farklıdır

İYUK m.10 kapsamında yeni bir işlem veya eylem yapılması istenmişse otuz gün cevap verilmemesi zımni ret oluşturur. Bu süre içinde gelen cevap kesin değilse, kişi onu ret sayıp dava açabilir veya kesin cevabı bekleyebilir. İkinci seçenekte bekleme başvuru tarihinden itibaren dört ayı aşamaz. “İnceleme sürüyor” yazısını sınırsız bekleme izni saymayın.

Geç cevap geldiğinde hangi kayıtlar gerekir?

M.10, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde otuz günlük süreden sonra yetkili makamın cevap vermesini ayrıca düzenler: cevabın tebliğinden itibaren altmış günlük dava imkânı öngörülür. Bu kuralı mevcut işlemin kaldırılmasına yönelik m.11 başvurusuyla karıştırmayın. Başvuru alındısı, cevap ve tebliğ kaydı aynı kronolojide tutulmalıdır.

Seçimlik ve zorunlu başvuru

Genel idari başvuru bazı durumlarda seçimliktir; kişi doğrudan dava açabilir. İhale, vergi, bilgi edinme veya özel düzenlemelerde ise dava öncesi belirli idari yol zorunlu olabilir. Zorunlu merci atlanırsa dosyanın usul sonucu farklılaşır.

İYUK m. 10 nasıl işler?

İlgili kişi, hakkında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılmasını yetkili idareden ister. İYUK m. 10’un genel rejiminde 30 gün cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; bu sürenin bitiminden sonra ilgili dava açma süresi izlenir. Talebin konusu, idarenin yetkisi ve özel başvuru usulü önce belirlenmelidir.

İYUK m. 11 nasıl işler?

İYUK m. 11’de mevcut işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması, dava açmadan önce ve dava süresi içinde üst makamdan; üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenir. Bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur.

Açık ret veya 30 günlük susma sonunda başvurudan önce kalan süre devam eder; yeni bir tam süre başlamaz. Süre bittikten sonra yapılan ya da yalnız bilgi isteyen her dilekçenin bu korumayı sağladığı varsayılamaz.

Zımni ret ne demektir?

Zımni ret, idarenin kanunda öngörülen sürede cevap vermemesine bağlanan dava açılabilir işlem varsayımıdır. “Başvurunuz inceleniyor” türü ara cevapların etkisi, m. 10’daki düzenleme ve somut yazı birlikte değerlendirilir. Gecikmiş açık cevap için de kanundaki özel hüküm okunmalıdır.

Başvuru nasıl kanıtlanır?

Dilekçede istenen işlem, olaylar ve ekler açık olmalıdır. Yetkili makamın evrak kayıt numarası, teslim alındısı ve varsa o işlem için kabul edilen elektronik başvuru kaydı saklanmalıdır. CİMER, KEP veya UETS kullanılması tek başına özel kanundaki geçerli başvuru yolunun yerine geçtiğini göstermez.

Yanlış makam ve özel kanun

Yanlış makama verilen dilekçenin görevli yere gönderilmesi ve tarih etkisi mevzuata göre incelenir. Kamu ihalesi, imar planı, vergi ve disiplin süreçlerinde özel başvuru/itiraz kuralları genel İYUK başvurusunun önüne geçebilir.

Kronoloji kurun

İşlem, tebliğ, başvuru, teslim, ara cevap, açık ret ve zımni ret tarihlerini ayrı yazın. Böylece m. 10’da başlayan yeni süre ile m. 11’de duran ve kalan süre birbirine karıştırılmaz.

Geçiş kuralında hangi tarih önemli?

14 Temmuz 2021 öncesinde m.10, 11 ve 13 kapsamında yapılmış başvurulara önceki süreler uygulanır.

Burada ölçüt başvuru tarihidir; dava tarihi değildir.

Sık sorulan sorular

İdareye yeniden başvurunca dava süresi sıfırlanır mı?

M.11 başvurusu geçen dava süresini sıfırlamaz; ret sonrasında önceden geçen günler hesaba katılarak kalan süre devam eder.

İnceleme sürüyor cevabını süresiz bekleyebilir miyim?

İlk 30 gün içinde kesin olmayan cevap verilirse ret sayma veya kesin cevabı bekleme seçeneği vardır; bekleme ilk başvurudan itibaren dört ayı aşamaz.

Sonraki adım ve kapsam sınırı

Önce işlem veya başvurunun tam örneğini, tebliğ kaydını ve olay kronolojisini hazırlayın. Süreli bir belge aldıysanız yalnız bu sayfadaki genel bilgiye dayanarak beklemeyin.

Bu içerik genel bilgilendirme ve dosya hazırlığı amacı taşır; hukuki görüş, süre hesabı veya sonuç garantisi değildir. Tebligat, işlem ve başvuru belgeleri görülmeden kesin değerlendirme yapılamaz.