Şirketler için kambiyo takibinde imza ve borç itirazı

Kısa cevap

Şirket adına düzenlenen bonoda imza tarihi itibarıyla temsil yetkisi, temsil şekli ve imzanın hangi sıfatla atıldığı incelenir. İmzanın kişiye ait olmadığı iddiası ile imza kabul edilmesine rağmen şirketi veya imzalayanı borç altına sokmadığı iddiası ayrılmalıdır.

Seçilen takip yolu süre ve merci bakımından belirleyicidir. Ödeme emrinin tebliğiyle başlayan kambiyo haciz yolundaki beş günlük itiraz veya şikâyet icra mahkemesine yapılır; ödeme süresi on gündür. Kambiyo iflas yolunda ise beş günlük itiraz ve şikâyet sebepleriyle icra dairesine bildirilir; ödeme süresi de beş gündür.

Şirketin kambiyo haczinde merci ve süre

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda m.168, borca/yetkiye itirazı ve imza inkârını beş gün içinde icra mahkemesine dilekçeyle bildirmeyi düzenler. On günlük ödeme ihtarı beş günlük itiraz süresini uzatmaz. Şirket için de takip türü ve usulüne uygun tebliğ önce belirlenir; kambiyo iflas yoluna aynı merci kuralı taşınmamalıdır.

Yetki kaydı ile imzanın aidiyeti ayrı incelemedir

Ödeme emri, senedin iki yüzü, imzalandığı tarihteki ticaret sicili/temsil belgeleri ve ödeme kayıtları hazırlanmalıdır. “Bu imza şirkete ait değil” ifadesinin imzanın aidiyetini mi yoksa temsil yetkisini mi tartıştığı açıklanır. Yalnız unvan, kaşe veya imza sirküleri üzerinden şahsî/şirket sorumluluğuna otomatik sonuç bağlanmamalıdır.

İtiraz yapmak tüm haczi otomatik durdurmaz

M.169–170 rejiminde satış dışındaki takip işlemleri itirazla kendiliğinden durmaz. Geçici durdurma talebi ve onu destekleyen belgeler ayrıca değerlendirilir. Banka blokesi, vade veya nakit akışı sorunu kendi başına bir itiraz sebebi yerine yazılmamalıdır.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

Ödeme emrini ve tebliğ belgesini, bononun ön/arka yüzünün tam örneğini, imza günündeki ticaret sicili ve temsil belgelerini, imza sirkülerini ve ödeme/erteleme belgelerini hazırlayın. Şirket ile şahsen takip edilen kişiyi ayrı satıra yazın. Güncel sirküler geçmişteki yetkiyi tek başına göstermez; asılları değiştirmeyin.

Temsil yetkisi hangi tarihe göre incelenir?

Temsil yetkisi ve şekli imza tarihindeki sicil, yetkilendirme ve birlikte imza kurallarıyla incelenir. Şirket unvanı altında imza esastır; her şirket için tek veya çift imza şeklinde evrensel kural yoktur.

Şirket içi sınır ve yetkisiz temsil

Her şirket içi sınır iyiniyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez. Birlikte temsil/merkez-şube sınırlamaları ve yetkisiz temsilcinin bono sorumluluğu ayrı kurallara tabidir.

Yetki yokluğu imza sahteliğiyle aynı sorun değildir.

İkinci imza her zaman aval mi?

Yargıtay HGK’nin 21.12.2022 tarihli E.2021/605, K.2022/1821 kararında, temsilcinin iki imzasının da şirket kaşeleri üzerinde bulunduğu somut olayda şahsi aval kabul edilmemiştir. Temsilci “imza benim değil” dememiş; şirket adına imzaladığını ve şahsen borçlu olmadığını ileri sürmüştür. Bu nedenle konu borca itiraz olarak incelenmiştir.

Karar, İİK m.169/a kapsamında borca itiraz kabul edildiğinde takibin iptali yerine durdurulması gerektiğini de açıklar. Her ikinci imzanın mutlaka aval olduğu veya olmadığı sonucu çıkarılamaz; senedin bütünü, sıfat ve yetki kaydı birlikte okunur.

Haciz ve iflasın başvuru mercileri

Kambiyo hacizde beş günlük başvuru icra mahkemesine, ödeme süresi on gündür. Kambiyo iflasta beş günlük itiraz/şikâyet icra dairesine yapılır ve ödeme süresi de beş gündür.

İflas yolunda alacaklının itirazın/şikâyetin kaldırılması ve iflas talebi ticaret mahkemesine yönelir. Şirketin iflasa tabi olması haciz takibini kendiliğinden iflasa dönüştürmez.

Sık sorulan sorular

İcra dairesine verilen bir dilekçe şirketin her itirazını korur mu? Hayır. Kambiyo haciz ve iflas yollarının başvuru mercileri farklıdır; önce ödeme emrindeki takip yolunu okuyun.

Temsil yetkisine itiraz ederken imzayı da inkâr etmek gerekir mi? Hayır. Gerçeğe uygun savunma kurulmalıdır. İmzanın aidiyeti ile temsilin kapsamı farklı iddialardır; otomatik imza inkârı yapılmamalıdır.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Dosyanızı kısa olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle hazırlayın. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için ofis iletişim seçeneklerini kullanabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, dava sonucu veya başarı garantisi değildir. Her olayın tarafları, belgeleri, süreleri ve güncel mevzuatı farklı olabilir. İşlem yapmadan önce yetkin bir avukattan somut dosya incelemesi almanız önerilir.