KDV tevkifatı: işlem kapsamı, sorumluluk, beyan ve iade

Süreci bir bakışta görün

1. 1İşlem

   Fiilî hizmet/teslim ve vergiyi doğuran olayı belirleyin.

2. 2Taraf

   Alıcının statüsü ve özel beyan usulünü kontrol edin.

3. 3Kural

   İşlem döneminde geçerli tebliğ bölümünü ve geçişi bulun.

4. 4Kayıt

   Fatura, iki tarafın beyanı, ödeme ve indirim dönemini eşleştirin.

Birbirine karıştırılmaması gerekenler

Kısa cevap

Tevkifat, KDV’nin tamamının veya bir kısmının satıcı yerine alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenmesidir. İşlem listeleri ve oranlar değişebildiği için sözleşme adı değil, fiilî hizmet/teslim ve tarafların niteliği esas alınmalıdır.

Tam ve kısmi tevkifat

Tam tevkifatta verginin tamamı, kısmi tevkifatta belirlenen kısmı alıcı tarafından beyan edilir. Satıcı kalan kısmı kendi beyannamesinde gösterir. Yanlış sınıflandırma hem eksik beyan hem de haksız iade riski doğurabilir.

İşlemi doğru sınıflandırın

Yapım, işgücü, temizlik, danışmanlık veya diğer hizmetlerde sözleşme başlığı tek başına belirleyici değildir. İşin unsurları, alt yüklenici yapısı, bedel kalemleri ve alıcının belirlenmiş alıcı olup olmadığı kontrol edilir.

Oran ve kapsam

Önce fiilî teslim veya hizmeti ve alıcının statüsünü belirleyin; sonra bu işlem için geçerli tevkifat hükmünü bulun. Oranı yalnız faturanın kesildiği tarihe bağlamayın: vergiyi doğuran olay, geçiş hükmü ve işlem dönemi birlikte değerlendirilir. Geç düzenlenen fatura, işlemi kendiliğinden sonraki döneme taşımaz.

Bu rehber oran tablosu değildir. Seçilen tebliğ bölümünün işlem kapsamını, alıcı grubunu, varsa alt sınır/istisnasını ve yürürlük tarihini dosyaya kaydedin.

Fatura ve beyan

Faturada işlem bedeli, hesaplanan toplam KDV, tevkif edilen KDV ve satıcının tahsil edeceği tutarı ayrı gösterin. Alıcının sorumlu sıfatıyla 2 No.lu beyanı ile satıcının kendi 1 No.lu beyanını işlem dönemi üzerinden karşılaştırın; genel bütçeli idarelerin özel beyan/gelir kaydı usulü ayrıca değerlendirilir.

Alıcının indirim hakkı ayrı sorudur. Ocak 2024 döneminden itibaren sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV bakımından ödeme koşulu getirilmiştir. Yalnız 2 No.lu beyanname vermeyi indirim için her durumda yeterli saymayın; ödemenin tarihi ve ilgili 1 No.lu beyan dönemi ayrıca eşleştirilmelidir.

Sorumluluk ve düzeltme

Alıcı sorumlu sıfatıyla beyan ve ödeme yükümlülüğü taşıyabilir. Yanlış veya eksik tevkifatta satıcı ve alıcı yönünden düzeltme, ödeme ve ceza sonuçları ayrıdır. Düzeltme belgeleri karşı tarafla koordine edilmelidir.

Satıcının iadesi

Tevkif edilen vergi, satıcı bakımından kanuni koşullarla iade hakkı doğurabilir. İade türü, alt limit, belge, teminat ve rapor koşulları güncel düzenlemeye göre belirlenir.

Kısmi tevkifat iadesinde tutar, işlemin bünyesine giren yüklenilen KDV yerine tevkif edilen KDV esas alınarak belirlenir ve tevkif edilen tutarı aşamaz. İade için beyan, ödeme ve belge koşulları ayrıca kontrol edilir.

Kontrol dosyası

Sözleşme, hizmet açıklaması, taraf statü belgeleri, fatura, beyanname tahakkukları, ödeme kayıtları ve varsa iade listeleri birlikte saklanmalıdır. Büyük projelerde alt yüklenici ve hakediş bazlı bir tevkifat matrisi kurulmalıdır.

Sonraki adım ve kapsam sınırı

Önce tebliğ edilen belgenin tam örneğini, tebliğ kaydını, borç veya işlem dökümünü ve olay kronolojisini hazırlayın. Süreli bir işlem varsa yalnız bu genel bilgiye dayanarak beklemeyin.

Bu içerik genel bilgilendirme ve dosya hazırlığı amacı taşır; kişiye özel vergi veya hukuk görüşü, kesin süre hesabı ya da sonuç garantisi değildir. Tebligat, tarhiyat, borç dökümü ve dosya belgeleri görülmeden kesin değerlendirme yapılamaz.