Spor kulübü yöneticisinin borç ve bütçe sorumluluğu

Kısa cevap

Spor kulübü veya spor anonim şirketi adına borçlanmak, yöneticiyi her durumda kişisel borçlu yapmaz; fakat tüzel kişilik de sınırsız koruma sağlamaz. Yetki, bütçe, alacağın devri, ilgili kişi işlemi ve kayıt yükümlülüğünün ihlali kişisel sorumluluk doğurabilir. Kanundaki genel sorumluluk ile belirli mali ihlallere ilişkin özel rejim ayrı incelenir.

Bu rehber kimler için?

Önce işlemin spor kulübüne mi, spor anonim şirketine mi ait olduğunu belirleyin. Kulübün tüzüğü, şirketin esas sözleşmesi, federasyon kuralları ve yönetim organının görev dönemi ayrı kayıtlarla gösterilmelidir. Halka açık spor anonim şirketlerinde sermaye piyasası hükümleri de ayrıca kontrol edilir. Bu rehber federasyon bütçesinin bütün kurallarını kapsamaz.

Temel şartlar

Her karar için önceki hesap dönemi brüt geliri, mevcut borçlar, yeni yükümlülüğün tutarı/vadesi, gelir temliki ve yönetim süresinin sonu birlikte çıkarılır. Borçlanma ile gelecek gelirin devri aynı işlem değildir. Kanuni oran, gereken ek bütçe/onay ve muafiyet şartları belirlenmeden yalnız yönetim kurulu imzasıyla mali uygunluk kontrolü tamamlanmış olmaz.

Muafiyet Yönetmeliği m.7, spor faaliyetlerinde kullanılacak tesisin satın alınması/yapılması, tesis için taşınmaz edinimi, irtifak, kiralama, bakım ve onarım kapsamındaki borçlanmaları 7405 m.20/5 sınırlamalarından muaf tutar. Bu, bütün mali işlemlere veya gelir devrine genel izin değildir. Muafiyette tüzük/esas sözleşmenin genel kurul toplantı ve karar yeter sayıları uygulanır; taşınmaz alımına ilişkin borçlanmada m.7/2’deki değerleme raporu da önemlidir.

Adım adım süreç

1. İşlemin kulüp/şirket adına kim tarafından yapıldığını belirleyin. 2. Mali tablodaki gelir ve borçları sözleşme tutarlarıyla eşleştirin. 3. Gereken genel kurul/ek bütçe ve varsa muafiyetin dayanağını belgeleyin. 4. Ödeme, tahsilat, teminat ve ilişkili kişi kontrollerini tamamlayın. 5. Karar, karşı oy, uygulama ve devir-teslim kayıtlarını birlikte saklayın.

Süreler ve kritik tarihler

Yükümlülüğün imza tarihi ile ödeme/temlik vadesi ve yönetim görev süresinin sonu ayrı tutulur. Görev dönemi bitiminden sonraya taşan borç veya gelir devri ayrıca incelenir; vade uzatılması da mali sınır değerlendirmesinden kaçış yolu gibi kullanılmamalıdır.

Hazırlanacak belgeler

Tüzük/esas sözleşme, yönetici görev tarihleri, organ kararları, önceki dönem ve konsolide mali tablolar, ek bütçe, kredi ve gelir temlik sözleşmeleri, ödeme/teminat belgeleri ve devir-teslim raporu hazırlanır. Muafiyet ileri sürülüyorsa işlemin tesisle bağlantısını, kullanım amacını ve gerektiğinde değerleme raporunu gösteren belgeler eklenir.

Somut senaryo

Varsayımsal örnek: Yönetim, kendi görev döneminden sonraki yayın gelirini bugünkü borç için devretmek ister. Yalnız bankanın kabulüne bakılmaz; gelir tutarı, görev dönemi, genel kurul yetkisi ve kanuni sınırlar kontrol edilir. İşlemin kulüp için yararlı görülmesi kanuni şartları ortadan kaldırmaz.

Genel ve özel yönetici sorumluluğu

7405 m.20/13’e göre başkan, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticiler; mevzuat, tüzük veya esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kasıt ya da ihmalle ihlal ederek verdikleri zararlardan kulübe, şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı müteselsilen sorumludur. Müteselsil sorumluluk, koşulları oluştuğunda zararın tamamının sorumlulardan istenebilmesi anlamına gelir.

Ancak m.20’nin dördüncü, beşinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkralarına aykırılıktan doğan sorumlulukta kasıt veya ihmal aranmaz; ilgili kişi zararı önlemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat etmedikçe sorumluluğu sürer. Kanun bu durumda yükümlendirilen tutar için sorumluların doğrudan takibini de düzenler. Yalnız başkanlık sıfatından veya yalnız imzadan sonuç çıkarılmaz; hangi ihlal ve zarar nedeniyle kimin sorumlu tutulduğu belirlenir.

Yönetim değişirken kayıtların devri

Görevden ayrılırken sözleşme, teminat, vade, dava ve ödeme listelerinin teslimini kayıt altına alın. Önceki yönetimin borcunu devralmak ile kendi döneminde yeni taahhüt veya uzatma yapmak farklı işlemlerdir.

Sık sorulan sorular

### Kulübün borcu her zaman başkanın borcu mu? Hayır. Kişisel sorumluluk için işlem, sıfat ve uygulanacak hüküm belirlenir.

### Genel kurul kararı bütün sınırları kaldırır mı? Hayır. Kanuni sınır ve özel yasakların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Resmî kaynaklar ve güncellik

Temel kaynaklar 7405 sayılı Kanunun m.20 hükmü ve 22 Aralık 2022 tarihli Borçlanma Sınırlamalarından Muafiyet Yönetmeliğidir. Limit hesabında mali tablonun türü, hesap dönemi, işlemin niteliği ve muafiyet koşulları birlikte ele alınır. Kanunun geçici m.2 hükmündeki eski borçlar bakımından da zamanında bildirim ve kapsam koşulları ayrıca kontrol edilir. Bu rehber, belirli bir kulüp için borçlanma limiti hesaplamaz veya bütün federasyon kurallarını özetlemez.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Dosyanızı bir sayfalık olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle hazırlayın. Somut olayın hukuki değerlendirilmesi, belgelerin dosyaya özgü incelenmesini gerektirir.

Bu yayın genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş, başvuru sonucu veya başarı garantisi değildir. Yabancılık unsuru, ülke, tarih, belge, kurum uygulaması ve güncel mevzuat sonucu değiştirebilir. Süreli bir karar veya işlem varsa gecikmeden somut dosya incelemesi alınmalıdır.