Tehir-i icra için yatırılan teminatın nemalandırılması ve iadesi

Kısa cevap

Tehir-i icra için nakit yatırdıysanız, paranın nerede tutulduğunu, nemalandırılıp nemalandırılmadığını ve hangi kararla kime ödenebileceğini dosyadan ayrı ayrı kontrol edin. Banka teminat mektubu nakit para değildir; mektubun çözülmesi ile yatırılmış paranın nemasının iadesi aynı işlem değildir. Kanun yoluna başvurmak veya teminat yatırmak tek başına icranın durması ve teminatın iadesi demek değildir.

Önce hukuki işlemi doğru adlandırın

“Tehir-i icra”, kararın kanun yolu incelemesi sürerken icranın geri bırakılmasını anlatır. İİK m.36 kapsamında istinaf veya temyize başvuran borçlu, kanunda kabul edilen güvenceyi göstererek takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden geri bırakma kararı almak üzere icra müdüründen uygun süre ister. Teminat yatırmak veya bu süreyi almak, mahkemenin geri bırakma kararıyla aynı işlem değildir. Nafaka hükümleri bakımından bu süre verilemez.

Önce yatırma makbuzundan paranın teminat mı, borç ödemesi mi olduğunu; dosya hesabından anapara, faiz, masraf ve varsa nemayı ayırın. Devlet ve adlî yardımdan yararlanan borçlu için m.36’daki teminat istisnası ayrıca gözetilir.

Belge ve tarih kontrolü

Dosyaya sunulacak talepte icra dairesini ve dosya numarasını, yatırma tarihi/tutarını, teminat kararını, kanun yolu aşamasını ve istenen işlemi belirtin. Nakitse hesap türünün, nemalandırma başlangıcının, banka hareketlerinin ve nema dökümünün bildirilmesini; iade isteniyorsa hangi karara dayanıldığının değerlendirilmesini isteyin. “Paramı faiziyle verin” cümlesi yerine bu kalemleri ayrı yazmak eksik işlemi görünür kılar.

Teminatın iadesi kanun yolunun sonucuna göre değerlendirilir. Bölge adliye mahkemesi başvuruyu haklı bulursa teminatın geri verilip verilmeyeceğine karar verir. Yargıtay bozmasında borçlunun başvurusu üzerine, bozmanın niteliğine göre bozma sonrası esası inceleyecek mahkeme kesin karar verir. Başvurunun bölge adliye mahkemesince kesin olarak esastan reddi veya Yargıtayca onama hâlinde ise alacaklının istemi üzerine teminata konu para alacaklıya ödenir. Bu yüzden yalnız “karar bozuldu” bilgisiyle iadenin kendiliğinden gerçekleştiği varsayılmaz.

Resmî kaynakla doğrulama

Anayasa Mahkemesinin Ahmet Ali Aki ve Aki Demir Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. kararında (2020/22230, 28.05.2025), icra sırasında tahsil edilip nemalandırılan paranın nemasının Hazineye aktarılması mülkiyet hakkı yönünden incelenmiştir. Bu karar, her teminat için belirli bir faiz oranı veya her dosyada aynı kişiye derhâl iade güvencesi değildir. Paranın hukuki niteliği, kimin hak sahibi olduğu ve icra kararları ayrı belirlenir.

Sonraki adım

Dosyadan gerekçeli yazılı işlem ve hesap dökümü alın. Ret veya eksik işlem varsa hangi başvuru/şikâyet yolunun uygulanacağı ile süreyi bu işleme göre değerlendirin; aynı talebi tekrar vermenin geçmiş süreyi yeniden başlattığını varsaymayın. Teminatın çözülmesi için gereken kararın ilgili icra dosyasına ulaştığını ve fiilî ödemenin veya mektup iadesinin yapıldığını ayrıca izleyin.

Bu rehber genel dosya hazırlığı içindir; belirli nema oranı, otomatik ödeme veya iade tarihi vaat etmez.