Maaşı ödenmeyen işçi ne yapabilir? Haklı fesih ile çalışmaktan kaçınma farkı

Süreci bir bakışta görün

1. 1Belgele

   Dönem, vade ve ödeme farkını ayırın.

2. 2Karşılaştır

   Bordro ile banka kaydını eşleştirin.

3. 3Yolu belirle

   Çalışmaya devam ve fesih farklı seçeneklerdir.

4. 4Takip et

   Bildirim ve başvuru kayıtlarını saklayın.

Birbirine karıştırılmaması gerekenler

Önce hangi ücretin, hangi tarihte ödenmediğini belirleyin

Maaşın hiç yatırılmaması, kısmen yatırılması ve hesaplamanın eksik yapılması farklı kayıtlarla ortaya konur. İş sözleşmesindeki ödeme günü, bordrodaki dönem ve banka hareketleri yan yana incelenmelidir. Ayın tamamında çalışılmaması, avans veya kanuni kesinti varsa bunlar da hesaba katılır.

İş Kanunu m. 32 ücreti ve ödeme düzenini, m. 24/II-e ücretin uygun hesaplanmaması veya ödenmemesinin fesih bakımından sonucunu düzenler. Prim ve fazla çalışma gibi kalemlerde önce hak kazanma şartları ve ödeme zamanı belirlenir. Sadece hesapta beklediğiniz rakamın bulunmaması, hangi alacağın doğduğunu tek başına açıklamaz.

Fesih, alacak istemek ve çalışmaktan kaçınmak aynı işlem değildir

İşçi çalışmaya devam ederken birikmiş ücretini talep edebilir. Haklı fesih ise sözleşmeyi sona erdirir; fesih sebebinin somutlaştırılması ve karşı tarafa ulaştığının belgelenmesi önemlidir. Sadece işe gitmemek, neyin talep edildiğini ve hangi hakkın kullanıldığını belirsiz bırakabilir.

M.34, ücretin ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir neden dışında ödenmemesi halinde iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınmayı ayrıca düzenler. Bunun koşulları, haklı fesih değerlendirmesine aynen kopyalanmamalıdır. Sözleşmeyi bitirmek istemeyen kişinin tercih ettiği yol ile ayrılmak isteyen kişinin işlemi farklıdır.

M.34’ün koşullarıyla bu hakkı kullanan işçinin sözleşmesi sırf çalışmaktan kaçındığı için feshedilemez; yerine yeni işçi alınamaz ve işi başkasına yaptırılamaz. Bu koruma, koşulları değerlendirilmeden açıklamasız devamsızlık yapılmasıyla aynı şey değildir.

İlk gün hazırlanabilecek belge dosyası

Sözleşmenizi, son bordroları, kendi banka hareketlerinizi ve ödeme vaatlerine ilişkin yazışmaları tarih sırasına koyun. Her ay için hak edildiği ileri sürülen tutar, yapılan ödeme ve farkı ayrı satırda gösterin. Bankadan yatan toplamla bordrodaki net tutarı karıştırmayın.

İşverene yapılacak bildirimde ilgili ayları ve ödeme farklarını anlaşılır biçimde belirtin. Belgeyi sonradan değiştirmeyin; başkalarının banka veya personel kayıtlarını izinsiz toplamaktan kaçının. Bir görüşme yapılacaksa kendi olay kronolojinizi hazırlamak, yüzlerce dağınık ekran görüntüsünden daha yararlı olabilir.

Haklı fesih bildirimi nasıl düşünülmeli?

Genel bir istifa metni ile ücret ödenmemesine dayalı fesih açıklaması aynı şeyi söylemez. İşten ayrılma iradesi, dayandığı somut ücret sorunu ve tarih birbiriyle tutarlı olmalıdır. Hazır metindeki gerçeğe uymayan sebepleri eklemek ispat sorununa yol açar.

Noter bildirimi teslim ve içerik bakımından kayıt sağlayabilir; her dosyada tek geçerli bildirim yolu olduğu söylenemez. E-posta veya mesajın aidiyeti, muhatabı ve ulaştığı zaman ayrıca tartışılabilir. Ödenmeyen alacağın ve kıdem tazminatının koşulları ayrı değerlendirilir; işçinin feshi kendiliğinden ihbar tazminatı hakkı yaratmaz.

Altı iş günü ile beş yıl neden karıştırılmamalı?

M.26, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı hallerde derhal fesih yetkisinin kullanılmasına ilişkindir. Ücret alacağının zamanaşımı ise m. 32’de beş yıl olarak düzenlenir. Bunlar aynı hakkın alternatif süreleri değildir.

Devam eden ödeme ihlalinde başlangıç ve ihlalin sona ermesi ayrıca değerlendirilmelidir. Her eksik bordronun altı iş günü sonunda talep edilemez hale geldiğini düşünmek yanlıştır. Buna karşılık devam eden ihlal gerekçesiyle her türlü süreyi sınırsız kabul etmek de güvenli değildir.

Tahsilat aşamasında talebi parçalara ayırın

Ücret, fazla çalışma, yıllık izin ve feshe bağlı tazminatlar ayrı hukuki koşullara bağlıdır. Hepsini tek toplam içinde göstermek, hangi ödeme ile hangi kalemin karşılandığını belirsizleştirir. İş ilişkisinden doğan ücret ve tazminat davası açılmadan önce, 7036 m. 3 uyarınca arabulucuya başvuru dava şartıdır. Anlaşma olmazsa son tutanakla görevli iş mahkemesinde dava yolu değerlendirilir. Başvuruya dâhil edilen alacak kalemlerini ve dönemleri açık yazın.

İşverenin ödeme teklifinde ana para, faiz, taksit tarihleri ve hangi alacakların kapandığı açık olmalıdır. Paranın henüz ödenmediği halde tüm haklarımı aldım anlamına gelen bir belgeyi imzalamayın. Bir anlaşmanın kapsamını okumadan kabul etmek, asıl ücret uyuşmazlığından farklı yeni bir uyuşmazlık doğurabilir.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Somut durumunuz için olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle randevu hazırlığı yapabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, dava sonucu veya başarı garantisi değildir. Her olayın tarafları, belgeleri, süreleri ve güncel mevzuatı farklı olabilir. İşlem yapmadan önce yetkin bir avukattan somut dosya incelemesi almanız önerilir.