Uluslararası tahkim kararının Türkiye’de tanınması ve tenfizi

Kısa cevap

Türkiye’de cebri icra istenen yabancı hakem kararı için kural olarak tenfiz gerekir; yalnız kararın kesin hüküm veya delil etkisinden yararlanma amacı tanıma olarak ayrılır. Her “uluslararası” tahkim kararı yabancı karar değildir. Tahkim yeri, kararın tabi olduğu rejim ve uygulanabilir milletlerarası sözleşme başta belirlenmelidir; mahkeme uyuşmazlığın esasını baştan karara bağlayan ikinci bir hakem heyeti değildir.

Bu rehber kimler için?

Bu rehber, yabancı hakem kararını Türkiye’deki borçluya veya malvarlığına karşı kullanmak isteyen taraf ile tenfiz istemine cevap verecek taraf içindir. Türkiye’de verilmiş milletlerarası tahkim kararı, yabancı mahkeme kararı ve yabancı hakem kararı aynı usule tabi sayılmamalıdır.

Temel şartlar

MÖHUK m. 60, kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı yabancı hakem kararını esas alır. Her dosyada hem kesinleşme hem bağlayıcılık adı altında aynı ek belgeyi istemek doğru değildir; uygulanacak rejimin koşulu belirlenir. Tahkim anlaşmasının geçerliliği, bildirim ve savunma imkânı, hakemlerin yetki sınırı, tahkime elverişlilik ve kamu düzeni ayrıca incelenir. Taraf olunan milletlerarası sözleşmelerin uygulanabilir hükümleri saklıdır.

New York Sözleşmesi bakımından Türkiye’nin karşılıklılık ve ticari ilişki beyanları da kontrol edilir: kararın başka bir taraf devlette verilmiş olması ve ilişkinin Türk hukukuna göre ticari sayılması önemlidir. Sözleşme uygulanıyorsa belge ve ret koşulları onun hükümleriyle birlikte değerlendirilir.

Adım adım süreç

Önce tahkim anlaşmasını, tam kararı, tebliğ ve bağlayıcılık kayıtlarını alın; kararın iptal veya askıya alma konusu olup olmadığını öğrenin. Sonra uygulanabilir sözleşme ile MÖHUK rejimini belirleyin. MÖHUK m. 60/2, tenfizin asliye mahkemesinden istenmesini ve yer bakımından önce tarafların yazılı anlaşmasını; yoksa borçlunun Türkiye’deki yerleşim yeri, sakin olduğu yer ve bunlar yoksa icra edilebilir malın bulunduğu yer sıralamasını düzenler.

Bu yer sıralaması, mahkemenin türüyle aynı mesele değildir. 5235 sayılı Kanun m. 5’in üçüncü fıkrasının (4) numaralı bendinde yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfizi, asliye ticaret mahkemesinde dava değerine bakılmaksızın bir başkan ve iki üyeden oluşan heyetle görülecek işler arasında sayılır. Bu nedenle “asliye mahkemesi” ifadesini, her dosyada doğrudan asliye hukuk mahkemesine başvuru talimatı olarak okumayın. Uyuşmazlığın niteliği, özel görev kuralları ve ilgili yerdeki mahkeme teşkilatı ayrıca değerlendirilmelidir.

Süreler ve kritik tarihler

Tenfiz ve icra bakımından zamanaşımı, karar hukuku ve Türk icra rejimi birlikte incelenir.

DİKKAT: Tebligat, ret, fesih, disiplin veya gözetim kararı varsa bu sayfadaki genel açıklama bekleme gerekçesi yapılmamalıdır.

Hazırlanacak belgeler

MÖHUK m. 61 bakımından tahkim sözleşmesi veya şartının aslı/usulüne göre onanmış örneği, hakem kararının aslı/usulüne göre onanmış örneği ve bu belgelerin usulüne uygun onanmış tercümeleri hazırlanır. Bağlayıcılık veya icra kabiliyeti koşulunu hangi kayıtların gösterdiğini ayrıca açıklayın. Dosyaya uygulanan sözleşme farklı belge kolaylığı sağlıyorsa onun hükümleri kontrol edilir; bütün belgeler için tek tip apostil şartı varsayılmaz.

Somut senaryo

Varsayımsal örnek: Karşı taraf, hakem seçimi veya duruşmadan haberdar edilmediğini ve savunma yapamadığını ileri sürüyor. Tenfiz incelemesinde davetin hangi adrese, hangi usulle ulaştırıldığı ve savunma imkânı tanınıp tanınmadığı araştırılır. İtirazın varlığı tek başına ret sonucunu kanıtlamaz; bildirim kayıtlarıyla gösterilmesi gerekir.

En sık yapılan hatalar

1. Tenfiz davasını yeni bir esas yargılaması sanmak 2. Kamu düzeni itirazını sınırsız inceleme nedeni saymak

Sınır ötesi dosyalarda ek kontrol

Belgenin düzenlendiği ülke, apostil veya tasdik zinciri, yeminli tercüme, isim yazım farklılıkları, uygulanacak hukuk, yetkili merci, vergi ve banka uyum kayıtları ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Aynı terim farklı ülkelerde farklı hukuki sonuç doğurabilir.

Sık sorulan sorular

Tenfiz mahkemesi borcun miktarını baştan hesaplar mı? Esasa ilişkin anlaşmazlık tek başına yeni yargılama nedeni değildir; uygulanabilir rejimdeki ret nedenleri ayrı gösterilmelidir.

Karar yurt dışında iptal edilmişse önem taşır mı? Evet; iptal, bağlayıcılık ve icra kabiliyeti durumu uygulanacak kurala göre incelenir.

Tanıma ile tahsil aynı mı? Hayır. Kararın hukuki etkisinin kabulü ile cebri icra edilmesi farklı amaçlardır.

Resmî kaynaklar ve güncellik

Başlıca usul kaynakları 5718 sayılı MÖHUK m. 60–63, uygulanabildiği ölçüde 1958 New York Sözleşmesi ve Türkiye’nin Sözleşmeye ilişkin beyanlarıdır. Mahkeme teşkilatı ve heyet bakımından 5235 sayılı Kanun m. 5 ayrıca önem taşır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, borç ilişkisinin maddi hukuk arka planında yer alabilir; yabancı hakem kararının tenfiz usulünün doğrudan kaynağı değildir.

İlk kaynak araştırması kayıt tarihi 18 Eylül 2026’dır. Kaynak kartlarında belirtilen hükümler için 3 Ekim 2026 tarihli sınırlı ek kontroller yapılmıştır. Bu tarihler, bütün hükümlerin, içtihatların veya yabancı ülke hukukunun eksiksiz güncellik teyidi anlamına gelmez; somut dosya ve işlem tarihi ayrıca incelenmelidir.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Dosyanızı bir sayfalık olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle hazırlayın. Somut olayın hukuki değerlendirilmesi, belgelerin dosyaya özgü incelenmesini gerektirir.

Bu yayın genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş, başvuru sonucu veya başarı garantisi değildir. Yabancılık unsuru, ülke, tarih, belge, kurum uygulaması ve güncel mevzuat sonucu değiştirebilir. Süreli bir karar veya işlem varsa gecikmeden somut dosya incelemesi alınmalıdır.