Vasiyetname nasıl düzenlenir ve ne zaman iptal edilebilir?

Kısa cevap: Vasiyetname nasıl düzenlenir ve ne zaman iptal edilebilir?

Vasiyetname, kanunun kabul ettiği resmî, el yazılı veya istisnai sözlü şekillerden biriyle yapılır. El yazılı vasiyetnamede metnin baştan sona vasiyetçinin el yazısıyla yazılması, yıl-ay-gün tarihinin konulması ve imzalanması gerekir; bilgisayarda yazıp imzalamak bu şeklin yerine geçmez. İptal sebepleri ile saklı payı koruyan tenkis talebi farklıdır.

Kapsamı ve sınırları baştan belirleyin

Vasiyet yapan kişinin sağlığında tasarrufundan dönmesi, ölümden sonra ilgilinin iptal davası açması ve belgenin sulh hukuk mahkemesinde açılması üç ayrı işlemdir. Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücü ve on beş yaşını doldurmuş olma koşulu aranır. Miras sözleşmesinin şekil ve ehliyet rejimiyle karıştırılmamalıdır.

Şartlar ve kontrol kriterleri

Resmî vasiyetname, yetkili resmî memur ve kanundaki koşulları taşıyan iki tanıkla düzenlenir; okuyamama veya imzalayamama hâlinin özel usulü vardır. El yazılı vasiyetnamenin tamamı ve tarihi kişinin el yazısıyla olmalı ve imza taşımalıdır. Sözlü vasiyet, olağanüstü durum yüzünden diğer şekiller kullanılamıyorsa başvurulan dar istisnadır; sıradan aile içi konuşma veya ses kaydı aynı işlemi oluşturmaz. Tanıkların belgeleme ve gecikmeden mahkemeye başvurma görevleri bulunur. Diğer şekillerde vasiyet yapma olanağı sonradan doğarsa, o tarihten bir ay sonra sözlü vasiyet hükümden düşer (TMK m. 541).

Adım adım ne yapmalısınız?

Sağlığınızda düzenleme yapıyorsanız hangi mal veya payı kime bırakmak istediğinizi, mevcut aile/mirasçı durumunu ve önceki vasiyetleri açıklığa kavuşturun; saklı pay etkisini ve seçilen şekli birlikte değerlendirin. Ölümden sonra belge bulduysanız aslını değiştirmeyin ve geçersiz olduğunu düşünseniz bile teslim işlemini geciktirmeyin. Geçerlilik tartışması, belgeyi saklamayı haklı kılmaz.

Süreler ve kritik tarihler

TMK m. 557’deki iptal sebepleri; tasarruf ehliyeti eksikliği, irade sakatlığı, hukuka/ahlâka aykırı içerik veya şekil eksikliğidir. M.559 uyarınca iptal davasında tasarrufun, iptal sebebinin ve hak sahipliğinin öğrenilmesinden başlayan bir yıl; vasiyetnamenin açılmasından başlayan, iyi niyetli davalıya karşı on ve iyi niyetli olmayana karşı yirmi yıllık üst sınır vardır. Hükümsüzlük def’i ayrıca saklıdır.

Saklı payın zedelenmesi ise tenkis rejimidir: m. 571’in bir yıllık öğrenme ve vasiyetnamenin açılmasından başlayan on yıllık üst sınırı kendi koşullarıyla uygulanır. Süreler birbirine eklenmez. Eski ölümlerde geçiş hukuku ayrıca incelenir.

Somut senaryo ile düşünün

Evde tümü el yazılı, tarihli ve imzalı bir belgede evin bir çocuğa bırakıldığı yazsın. Önce şekil ve ehliyet değerlendirilir; şeklen geçerli olması diğer mirasçıların saklı pay talebini ortadan kaldırmaz. Belgenin açılması da tek başına tapu devri veya bütün itirazların reddi anlamına gelmez.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

1. Belgenin aslı 2. Ölüm bilgisi 3. Malvarlığı ve aile kayıtları

Belgelerin asıllarını değiştirmeyin; çalışma kopyalarını tarih ve kaynak bilgisiyle düzenleyin.

En sık yapılan hatalar

En kritik hata: Fotokopi veya aile içi anlatımla hemen devir yapmak

Ayrıca karşı tarafın sıfatını doğrulamadan işlem yapmak, belgenin tamamı yerine kırpılmış ekran görüntüsüne dayanmak ve süreli evrakı yalnız telefonla takip etmek hak kaybı yaratabilir.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Dosyanızı kısa olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle hazırlayın. Somut olayın değerlendirilmesi için ofis iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, dava sonucu veya başarı garantisi değildir. Her olayın tarafları, belgeleri, süreleri ve güncel mevzuatı farklı olabilir. İşlem yapmadan önce yetkin bir avukattan somut dosya incelemesi almanız önerilir.