Boşanma davası nasıl açılır? Mahkeme, dilekçe ve yargılama süreci

Kısa cevap

Boşanma davası, talepleri ve dayandığınız olayları açıklayan dilekçenin görevli ve yetkili mahkemeye sunulmasıyla açılır. Kural olarak aile mahkemesi; bulunmayan yerde aile mahkemesi sıfatıyla görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi görev yapar. Yetkili yer, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer olabilir. Anlaşmalı ve çekişmeli yolun belgeleri farklı hazırlanır.

Anlaşmalı mı çekişmeli mi?

Anlaşmalı boşanmada evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı; eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmelidir. Hâkim eşleri bizzat dinleyip iradelerinin serbest olduğuna ve boşanmanın mali sonuçları ile çocuklara ilişkin düzenlemenin uygunluğuna kanaat getirmelidir.

Mal rejiminin tasfiyesi bu zorunlu anlaşma başlıklarıyla aynı değildir. Mal paylaşımında uzlaşılamaması tek başına anlaşmalı boşanmayı engellemez; eşler bu konuyu ayrıca düzenleyebilir veya dava konusu yapabilir. Boşanma iradesi ve zorunlu sonuçlarda anlaşma yoksa çekişmeli yol değerlendirilir.

Dava açmadan önce dosya planı

Evlilik ve çocuk kayıtları, adresler, gelir-gider belgeleri, olay kronolojisi ve hukuka uygun deliller hazırlanır. Ortak konut, çocukların günlük düzeni ve ekonomik ihtiyaçlar geçici önlemler bakımından ayrıca gösterilir.

Dilekçede neler bulunmalı?

Dilekçede mahkeme, taraf ve adres bilgileri; sıra numarasıyla olaylar; her olayı destekleyen deliller ve açık sonuç talepleri yer alır. Boşanma, velayet/kişisel ilişki, nafaka ve tazminat taleplerini ayrı yazın; imza ve ekleri kontrol edin. Anlaşmalı yolda üzerinde uzlaşılan düzenlemeyi ekleyin.

Dilekçe ve ekler adliyenin ilgili başvuru birimine sunulur; harç ve gider avansı işlemleri yapılır, dosya numarası alınır. Avukat tutmak zorunlu değildir. Yargılama giderlerini karşılayamayacak durumdaysanız adli yardım koşullarını araştırın; mahkeme adli yardımıyla baronun avukat yardımı farklı başvurulardır.

Yargılama nasıl ilerler?

Dilekçeler teatisi, ön inceleme, tahkikat, sözlü yargılama ve hüküm aşamaları izlenir. Delillerin sunulması ve tanık listesinin bildirilmesi kesin sürelere bağlanabilir. Tebligatlar UYAP ve resmî kayıt üzerinden takip edilmelidir.

Geçici önlemler

Dava sürerken barınma, geçim, çocukların bakım ve korunması ile malların yönetimine ilişkin geçici önlemler istenebilir. Tedbir nafakası ve geçici velayet nihai karar anlamına gelmez.

Karar ve kesinleşme

Boşanma hükmü kesinleşmeden evlilik sona ermez. Gerekçeli kararın tebliği ve kanun yolu durumu takip edilip kesinleşme kaydı kontrol edilmelidir. Nüfus kaydının işlenmesi bu hukuki aşamayla bağlantılıdır. Yeniden evlenme için kesinleşmenin yanında, kadın bakımından TMK m.132’deki bekleme süresi ve kaldırılma koşulları gibi özel engeller de incelenir.

Mal paylaşımı ayrı mı?

Mal rejimi tasfiyesi boşanmanın ferî talebi değildir; ayrı talep, hesap ve harç değerlendirmesi gerektirir. Boşanmanın mali sonuçları için yapılan nafaka/tazminat anlaşmasını otomatik mal paylaşımı saymayın. Mal rejiminden doğan alacaklarda da anlaşmaya varılmak isteniyorsa hangi mal ve alacak hakkında nasıl anlaşmaya varıldığı açıkça yazılmalıdır.

Sonraki adım ve kapsam sınırı

Önce karar veya başvurunun tam örneğini, tebliğ kayıtlarını, olay kronolojisini ve çocuk/ekonomik durum belgelerini hazırlayın. Süreli bir işlem varsa yalnız bu sayfadaki genel bilgiye dayanarak beklemeyin.

Bu içerik genel bilgilendirme ve dosya hazırlığı amacı taşır; kişiye özel hukuki görüş, kesin süre hesabı veya sonuç garantisi değildir. Aile hukuku uyuşmazlıklarında iddia, savunma, tebligat, çocukların durumu ve tüm dosya belgeleri birlikte görülmeden kesin değerlendirme yapılamaz.