Yönetim kurulu kararlarında geçersizlik ve başvuru ayrımları

Kısa cevap: Yönetim kurulu kararlarında geçersizlik ve başvuru ayrımları

Anonim şirket yönetim kurulu kararının yalnız yanlış veya zararlı bulunması, her durumda iptal davası açılabileceği anlamına gelmez. Önce kararın oluşup oluşmadığı, TTK m.391’deki butlan nedenleri ve varsa özel iptal yolu ayrılır; genel kurul kararları için geçerli üç aylık süre otomatik uygulanmaz.

Kapsamı ve sınırları baştan belirleyin

Bu rehber anonim şirket yönetim kurulu kararlarını esas alır. Genel kurul kararı, limited şirket müdürler kurulu kararı ve halka açık şirketlerin özel sermaye piyasası rejimi ayrı değerlendirilmelidir. Kararı veren organı yalnız belgenin başlığına göre değil imza, katılım ve yetki kayıtlarıyla belirleyin.

Yokluk, kararın kurucu unsurlarının bulunmamasıyla; butlan, oluşmuş kararın ağır hukuka aykırılığıyla ilgilidir. İptal ise kanunun izin verdiği dava yoludur. Hangi sakatlığın bulunduğu belirlenmeden bu sözcükleri birbirinin yerine kullanmayın.

Şartlar ve kontrol kriterleri

TTK m.390 uyarınca, esas sözleşmedeki daha ağır kurallar saklı olmak üzere kurul üye tam sayısının çoğunluğuyla toplanır ve toplantıda bulunanların çoğunluğuyla karar verir. Üyeler vekille katılıp birbirleri adına oy veremez. Kararın yazılıp imzalanması gerekir.

Toplantısız yazılı karar için önerinin bütün üyelere sunulması, hiçbir üyenin toplantı istememesi ve üye tam sayısının çoğunluğunun yazılı onayı gibi koşullar ayrıca aranır. Bir e-posta zincirindeki “uygundur” yanıtını bu şartları incelemeden kurul kararı saymayın.

Adım adım ne yapmalısınız?

Önce kararın tam örneği ile kurul üye listesini ve esas sözleşmeyi alın. Toplantı çağrısı, katılım, oylar ve imzaları karşılaştırın. Ardından hangi pay sahibi hakkının veya hangi organ yetkisinin ihlal edildiğini somutlaştırın.

M.391; eşit işlem ilkesine, şirketin temel yapısı veya sermayenin korunmasına aykırılık, pay sahiplerinin vazgeçilmez haklarının ihlali ve diğer organların devredilemez yetkilerine müdahale gibi butlan nedenlerini sayar. Talep şirket kararının geçersizliğinin tespiti mi, özel iptal mi, yoksa yöneticiye karşı zarar talebi mi: dilekçeden önce bunu ayırın.

Süreler ve kritik tarihler

Bütün yönetim kurulu kararları için ortak bir üç aylık iptal süresi yoktur. TTK m.445’teki üç ay genel kurul kararlarına ilişkindir. M.391 butlan tespiti için böyle bir süre öngörmez; bu, her hukuka aykırılığı “butlan” diye adlandırarak özel süreyi aşabileceğiniz anlamına gelmez.

Önemli istisna: halka açık olmayan anonim şirketin kayıtlı sermaye sistemindeki m.460 kapsamı yönetim kurulu kararına karşı pay sahipleri ve yönetim kurulu üyeleri, m.445 sebepleri varsa ilandan itibaren bir ay içinde iptal davası açabilir (m.460/5). Halka açık şirketler için Sermaye Piyasası Kanunu’nun özel hükümleri saklıdır.

Somut senaryo ile düşünün

Örneğin yönetim kurulu pay sahibinin kanunen vazgeçilmez dava hakkını kaldırdığını yazarsa, tartışma yalnız ticari kararın yerindeliği değildir; m.391 kapsamındaki hak ihlali incelenir. Buna karşılık şirketin pahalı bir makine alması, tek başına aynı butlan nedeni değildir. Kararın geçerliliği, yöneticinin özen borcu ve zarardan sorumluluk ayrı talepler olabilir.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

Karar defterindeki tam karar ve ekleri, toplantı/çağrı belgeleri, üye ve katılım listesi, yazılı öneri ve bütün onaylar, esas sözleşme, ilgili sicil ilanı, pay sahipliği ve etkilenen hakkı gösteren belgeleri hazırlayın. Özel iptal yolu varsa ilan tarihini gösteren nüshayı ayrıca saklayın.

Kararın uygulanması geri dönülmesi güç sonuç yaratacaksa, geçici koruma gereğini somut belgeyle açıklayın. Dava açılmasını kararın otomatik olarak durmasıyla eşitlemeyin; gerekli geçici koruma talebi ayrıca değerlendirilir.

En sık yapılan hatalar

Genel kurul ile yönetim kurulunu karıştırmak, her usul eksikliğine kesin butlan demek ve “süre yok” düşüncesiyle özel iptal süresini kaçırmak başlıca risklerdir. Genel bir fatura, teslim veya şirket borcu listesi kararın oluşumunu ispatlamaz.

Hukuki yarar, talep türü, görev ve davalı şirketin doğru gösterilmesi dosyada ayrıca incelenmelidir. Salt şirket uyuşmazlığı olması, bütün taleplerin zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu anlamına gelmez.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Kararı veren organı, ileri sürdüğünüz sakatlığı ve gerçekleşmesini önlemek istediğiniz işlemi üç ayrı cümlede yazın. Belge veya ilan tarihi eksikse ilk hazırlığı bu eksikliği kapatmaya ayırın. Genel kurul kararı söz konusuysa genel kurul geçersizlik rehberini okuyun.

Bu rehber genel bilgilendirmedir; kararın geçersizliğini veya dava sonucunu garanti etmez.