Cari hesap sözleşmesi feshi ve bakiyenin icra yoluyla tahsili

Kısa cevap: Cari hesap sözleşmesi feshi ve bakiyenin icra yoluyla tahsili

Kanuni cari hesapta önce yazılı sözleşmenin sona erip ermediği ve nihai bakiyenin istenebilir hâle gelip gelmediği belirlenir. Belirsiz süreli sözleşme fesih bildirimiyle; süreli sözleşme kararlaştırılan sürenin dolmasıyla sona erebilir. Hesap kapatılmadan muhasebe ekranındaki toplamı kesin ve muaccel alacak saymayın. Olağan açık hesapta ise tek tek faturaların vadesi ayrıca değerlendirilir.

Kapsamı ve benzer işlemlerden ayrımı

TTK m.89 anlamındaki cari hesap sözleşmesi yazılı olmalıdır. Muhasebede müşteriye “cari hesap” açılması bu sözleşmeyi kendiliğinden kurmaz. Yazılı ilişki yoksa her faturayı, teslimi ve ödemeyi dayanak sözleşmesiyle inceleyin; kanuni cari hesabın bir aylık itiraz veya beş yıllık zamanaşımını otomatik uygulamayın.

Şartlar ve kontrol kriterleri

TTK m.98; kararlaştırılan sürenin dolmasını, süre yoksa taraflardan birinin fesih ihbarını ve taraflardan birinin iflasını sona erme sebepleri olarak sayar. Süreli ilişkide ölüm/kısıtlılık ve bakiyenin haczi için m.99–100’de özel düzenlemeler vardır. Dönem sonu hesap kesimiyle sözleşmenin tamamen bitmesini ayırın; her hesap cetveli derhal ödeme hakkı doğurmaz.

Adım adım ne yapmalısınız?

1. Sözleşmenin süresini, sona erme hükmünü ve hesap devresini çıkarın. 2. Fatura, teslim, iade, ödeme ve çek/senet tahsilini hesap kalemleriyle eşleştirin. 3. Fesih ve bakiye bildirimini muhatap ve şekil koşullarına uygun hazırlayın; tacirler arasındaki fesihte TTK m.18/3 ayrıca kontrol edilir. 4. İtiraz varsa hangi kalem ve tutarın tartışıldığını yazılı belirleyin. 5. İstenebilir bakiye için takip/dava yolunu belge türüne göre seçin. Takibe itiraz edilirse itirazın giderilmesi yolu ve dava şartları ayrıca değerlendirilir.

Süreler ve kritik tarihler

Kanuni cari hesapta dönem bakiyesini gösteren cetvele, alındığı tarihten itibaren bir ay içinde TTK m.94’teki yöntemlerle itiraz edilmemesi bakiyenin kabulü sonucunu doğurabilir. Bu süre ödeme emrine itiraz süresi değildir.

TTK m.101’de sayılan tasfiye, kabul edilmiş bakiye, faiz ve hesap hatası gibi davalar için zamanaşımı, cari hesap sözleşmesinin sona ermesinden itibaren beş yıldır. Bu kuralı olağan açık hesaptaki bütün fatura alacaklarına yaymayın. İcra ödeme emri aldıysanız takip türü ve tebliğ tarihine göre ayrı süreyi hemen kontrol edin.

Somut senaryo ile düşünün

120.000 TL bakiye içeren mutabakat imzalandıktan sonra 20.000 TL iadenin işlenmediği ileri sürülsün. Mutabakat yalnız toplamı mı teyit ediyor, belirli itirazlardan vazgeçme de içeriyor mu? İade hangi belgeyle ve ne zaman yapılmış? İmza yetkisi ve kabulün kapsamı incelenmeden bakiye otomatik düzeltilmiş veya bütün itirazlar kaybedilmiş sayılamaz.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

Yazılı sözleşme, hesap cetvelleri, bunların alınma/gönderilme kayıtları, faturalar, teslim/iade belgeleri, dekontlar, çek/senet tahsil kayıtları, imzalı mutabakat, itiraz ve fesih bildirimleri ile varsa ödeme emrini birlikte hazırlayın.

En sık yapılan hatalar

Ekstre toplamını mahkeme kararı gibi görmeyin. Çek teslimini tahsilatla, dönem kapanışını sözleşmenin sona ermesiyle karıştırmayın. Karşı tarafla mutabakat görüşülüyor diye ödeme emrine ilişkin süreyi bekletmeyin.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Dosyanızı kısa olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle hazırlayın. Somut olayın değerlendirilmesi için ofis iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, dava sonucu veya başarı garantisi değildir. Her olayın tarafları, belgeleri, süreleri ve güncel mevzuatı farklı olabilir. İşlem yapmadan önce yetkin bir avukattan somut dosya incelemesi almanız önerilir.